Tiêu chuẩn 4 — Phương pháp tiếp cận trong dạy và học

Tiêu chí 4.5. Các phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm đo lường được mức độ đạt chuẩn đầu ra của từng học phần và chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Đã hoàn tất

Yêu cầu của tiêu chí

1. Các phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm đo lường được mức độ đạt CĐR của từng HP cho tất cả các phương thức đào tạo. 2. Các phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm đo lường được mức độ đạt CĐR của CTĐT cho tất cả các phương thức đào tạo.

Nội dung tiêu chí

a) Mô tả hiện trạng

* Các phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm đo lường được mức độ đạt CĐR của từng HP cho tất cả các phương thức đào tạo.

Trường ĐH Mỏ - Địa chất đã ban hành hệ thống quy định về kiểm tra, đánh giá KQHT của NH nhằm bảo đảm việc đo lường mức độ đạt CĐR của từng HP trong CTĐT [H2.02.06.03]; [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]. Mỗi HP trong CTĐT đều có ĐCCTHP được phê duyệt, trong đó xác định rõ mối liên hệ giữa phương pháp đánh giá và CĐR học phần (CLO) thông qua ma trận đánh giá, làm cơ sở thiết kế các hình thức kiểm tra phù hợp với mục tiêu học tập của HP [H2.02.04.04].

Trên cơ sở ma trận đánh giá học phần trong ĐCCTHP, kết quả của từng hoạt động đánh giá (bài kiểm tra, bài tập lớn, dự án, báo cáo thực hành, thi kết thúc học phần…) được tổng hợp để xác định mức độ đạt CĐR học phần (CLO) của NH. Mỗi CLO được gắn với một hoặc một nhóm công cụ đánh giá cụ thể và được lượng hóa thông qua thang điểm và bảng tiêu chí đánh giá (Rubric), cho phép GV xác định rõ mức độ đạt hoặc chưa đạt CĐR học phần của NH. Kết quả này được tổng hợp và lưu trữ trên hệ thống quản lý đào tạo của Nhà trường, phục vụ cho việc theo dõi và phân tích mức độ đạt CĐR học phần trong từng học kỳ. Khoa CNTT đã xây dựng hệ thống đánh giá tập trung vào việc định lượng hóa mức độ đạt được của các CĐR, đảm bảo mỗi con số điểm thành phần đều phản ánh một năng lực cụ thể bằng cách:

  • Xây dựng ma trận đo lường: Trong ĐCCT của từng HP các phương pháp đánh giá được thiết kế tương ứng với các CLO như CLO về "Khả năng thiết kế cơ sở dữ liệu" được đo lường trực tiếp qua bài tập lớn với các tiêu chí định lượng về tính chuẩn hóa dữ liệu và tối ưu truy vấn. Mực độ hoàn thành các CLO này đóng góp trực tiếp vào việc đo lường các chỉ số thực hiện PI và CĐR của chương trình đào tạo (PLO)
  • Công cụ đo lường định lượng và chuẩn xác: Để đảm bảo các con số đo lường là chính xác, Khoa CNTT đã sử dụng hệ thống các bộ dữ liệu thử nghiệm đánh giá tự động cho các học phần lập trình. Kết quả đánh giá không dựa trên cảm tính mà dựa trên tỉ lệ % các trường hợp chạy đúng. Điều này cho phép đo lường chính xác năng lực thực hiện các kỹ thuật của sinh viên (tương ứng với PI1.3 - Năng lực lập trình chuyên sâu)
  • Đánh giá đa chiều thông qua Rubrics: Đối với các học phần Đồ án/Bài tập lớn, Khoa áp dụng bảng tiêu chí đánh giá phân rã thành các mức độ năng lực. Việc này giúp số hóa những kỹ năng khó đo lường như: Tư duy hệ thống (PI4.2), làm việc nhóm (PI3.1) và đạo đức nghề nghiệp (PI5.2). Tổng hợp các điểm số này giúp Nhà trường đưa ra được các báo cáo chính xác, khách quan, đo lường được về mức độ đạt PLO của từng sinh viên và của cả khóa học.
  • Hệ thống số hóa giúp người học yên tâm: Toàn bộ dữ liệu điểm được quản lý tập trung trên phần mềm Quản lý đào tạo. Việc công bố điểm thành phần nhanh chóng (1 tuần sau khi kết thúc học tập trên lớp), chính xác giúp sinh viên tự đối soát mức độ đạt CĐR của bản thân ngay trong quá trình học và chuẩn bị thi học kì, từ đó yên tâm về tính công bằng và có định hướng ôn luyện để cải thiện điểm số. [H2.02.04.04].

Trong quá trình giảng dạy, Khoa CNTT áp dụng đa dạng các phương pháp đánh giá gồm đánh giá quá trình (chuyên cần, bài tập, thảo luận, tiểu luận…) và đánh giá cuối kỳ (thi tự luận, trắc nghiệm, bài tập lớn, thực hành…). Các phương pháp này được thiết kế để đo lường chính xác các cấp độ thông qua hệ thống đánh giá IRMA và kỹ năng thực hành tương ứng với CĐR [H2.02.04.04]; [H2.02.04.03].

Các phương pháp đánh giá được lựa chọn phù hợp với đặc thù của từng loại CĐR [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]. Khoa CNTT thực hiện lựa chọn phương pháp đánh giá dựa trên nguyên tắc: Năng lực nào - hình thức đó. Quy trình này đảm bảo mỗi CLO học phần đều được đo lường chính xác bằng các dữ liệu định lượng. Các CĐR về kiến thức thường được đánh giá thông qua bài kiểm tra viết, trắc nghiệm hoặc thi kết thúc học phần; các CĐR về kỹ năng và năng lực thực hành được đánh giá thông qua bài tập thực hành, dự án, báo cáo hoặc đồ án học phần; trong khi các CĐR liên quan đến năng lực tự chủ và trách nhiệm được đánh giá thông qua hoạt động thảo luận, làm việc nhóm và thực tập tại doanh nghiệp. Việc lựa chọn đa dạng các phương pháp đánh giá giúp bảo đảm đo lường đầy đủ các thành phần năng lực của NH theo yêu cầu của CĐR CTĐT [H2.02.04.04].

1. Nhóm học phần Lý thuyết và Cơ sở ngành (PLO1, PLO2)

Đối với các học phần trang bị kiến thức nền tảng như Kiến trúc máy tính, Mạng máy tính:

  • Phương pháp: Sử dụng bài thi trắc nghiệm khách quan kết hợp tự luận ngắn.
  • Lý do lựa chọn: Hình thức này cho phép đo lường độ rộng của kiến thức và khả năng phân tích logic. Các câu hỏi được thiết kế theo các mức độ nhận thức của Bloom (Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng) để đảm bảo sinh viên đạt được các CLO về mặt kiến thức nền tảng.

2. Nhóm học phần Kỹ thuật và Lập trình (PLO1.3, PLO4.3)

Đối với các học phần cốt lõi như Lập trình .NET 2, Cấu trúc dữ liệu và giải thuật, Hệ quản trị CSDL:

  • Phương pháp: Đánh giá trực tiếp qua Thực hành trên máy (Live coding) và Bài tập lớn (BTL).
  • Lý do lựa chọn: CĐR của các môn này yêu cầu sinh viên phải "Viết được mã nguồn", "Tối ưu hóa thuật toán". Do đó, chỉ có hình thức thực hành trên máy kèm theo Test cases (bộ dữ liệu kiểm thử) mới đo lường được con số chính xác về năng lực thực thi của người học. Việc sinh viên chạy thành công 100% test cases là minh chứng định lượng cao nhất cho việc đạt CĐR học phần.

3. Nhóm học phần Thiết kế và Phát triển hệ thống (PLO4.2)

Đối với các học phần đồ án hoặc ứng dụng như Phát triển ứng dụng cho thiết bị di động, Đồ án chuyên ngành:

  • Phương pháp: Đánh giá dựa trên Sản phẩm (Project-based Assessment) và Bảo vệ trước hội đồng (Viva).
  • Lý do lựa chọn: Để đo lường CĐR về "Thiết kế kiến trúc hệ thống" và "Xây dựng ứng dụng hoàn chỉnh", sinh viên phải nộp một sản phẩm phần mềm thực tế. Phương pháp này cho phép đánh giá tổng thể từ khâu khảo sát, thiết kế giao diện (UI/UX) đến triển khai mã nguồn. Các chỉ số đo lường từ Rubric (như độ phức tạp của chức năng, tính thẩm mỹ, hiệu năng) cung cấp dữ liệu chính xác về mức độ đạt CĐR của sinh viên.

4. Nhóm học phần Kỹ năng và Đạo đức nghề nghiệp (PLO3, PLO5)

  • Phương pháp: Đánh giá qua làm việc nhóm (Teamwork) trên GitHub/GitLab và báo cáo thực tập.
  • Lý do lựa chọn: Các con số về số lượng "commit", mức độ tương tác trên nền tảng quản lý mã nguồn là minh chứng thực tế và định lượng nhất để đo lường kỹ năng phối hợp nhóm và trách nhiệm nghề nghiệp trong kỷ nguyên số.

Đối với các hình thức đào tạo khác nhau (chính quy, vừa làm vừa học, trực tuyến/kết hợp), Trường ĐH Mỏ - Địa chất đảm bảo nguyên tắc: CĐR không thay đổi dù hình thức tổ chức thi có thể khác nhau (thi trên phần mềm thi trực tuyến đối với học phần trắc nghiệm có NHĐT hoặc thi tập trung), nhưng cấu trúc đề thi, thang đo (Rubrics) và tiêu chí chấm điểm được áp dụng thống nhất, đảm bảo tính công bằng và độ tin cậy [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]; [H2.02.04.04].

Dữ liệu kết quả học tập của NH từ các học phần được tổng hợp và phân tích định kỳ nhằm xác định mức độ đạt CĐR CTĐT. Trên cơ sở kết quả đo lường này, Khoa và Nhà trường có thể xác định tỷ lệ NH đạt từng CĐR CTĐT theo các mức độ năng lực đã xác định. Kết quả phân tích được sử dụng làm căn cứ để xác nhận mức độ đạt CĐR CTĐT của NH tại thời điểm tốt nghiệp, đồng thời phục vụ hoạt động cải tiến CTĐT và phương pháp giảng dạy [H4.04.05.01].

* Các phương pháp đánh giá kết quả học tập bảo đảm đo lường được mức độ đạt CĐR của CTĐT cho tất cả các phương thức đào tạo.

Khoa CNTT áp dụng nguyên tắc "Thống nhất CĐR - Đa dạng hình thức đào tạo". Dù sinh viên theo học ở bất kỳ phương thức đào tạo nào, các phương pháp đánh giá đều được thiết kế để đo lường cùng một hệ thống PI và PLO. Việc đo lường CĐR CTĐT ngành CNTT tại Trường ĐH Mỏ - Địa chất được thực hiện dựa trên sự tích lũy kết quả từ các CĐR học phần [H4.04.05.02]. Thông qua ma trận tương thích học phần với CĐR của CTĐT (Curriculum Map), mỗi PLO được phân nhiệm và hỗ trợ bởi các CLOs cụ thể (gắn với các học phần) [H2.02.04.03].

Để đảm bảo việc đánh giá không chỉ dừng lại ở điểm số mà phải thực sự đo lường được mức độ đạt CĐR của CTĐT, Khoa CNTT đã triển khai các nhóm giải pháp đồng bộ như chuẩn hóa ma trận tương thích thể hiện rõ mối quan hệ giữa từng thành phần đánh giá với các CLO của học phần và PI. Điều này đảm bảo rằng 100% các CĐR của CTĐT đều có ít nhất một phương pháp đánh giá trực tiếp đi kèm, giúp việc đo lường năng lực sinh viên trở nên có hệ thống và không bỏ sót bất kỳ kỹ năng cốt lõi nào. Trong ma trận liên kết CTĐT (Curriculum Map), mỗi CĐR CTĐT (PLO) đều được phân công cho một hoặc một nhóm học phần chịu trách nhiệm giảng dạy và đánh giá. Thông qua các học phần này, các hoạt động kiểm tra - đánh giá được thiết kế để đo lường mức độ đạt các CLO có liên quan, từ đó cung cấp dữ liệu phục vụ đánh giá mức độ đạt CĐR CTĐT của NH. Nhờ vậy, mỗi CĐR CTĐT đều được đo lường thông qua các học phần trong chương trình, bảo đảm không có CĐR nào không được đánh giá trong quá trình đào tạo [H2.02.04.03], [H4.04.05.03].

Nhận diện đặc thù ngành cần sự chính xác tuyệt đối, Khoa CNTT đã thay đổi cách thức đánh giá từ định tính sang định lượng: như xây dựng các bộ ngân hàng chung thống nhất, các đáp án, bộ dữ liệu thử nghiệm. Điều này giúp con số đo lường mức độ đạt PI1.3 và PI4.3 trở nên khách quan, chính xác, dễ xác minh dữ liệu. Đồng thời, Khoa CNTT đã ban hành mẫu Rubrics thống nhất cho các học phần đồ án và thực tập. Các Rubrics này phân tách rõ các mức độ đạt được từ 1 đến 4 cho các kỹ năng khó định lượng như PI4.2 - Tư duy thiết kế, PI3.1 - Kỹ năng làm việc nhóm và PI5.2 - Đạo đức nghề nghiệp. Việc áp dụng thống nhất Rubrics cho cả hệ Chính quy và các phương thức đào tạo khác đảm bảo tính công bằng và cho phép Khoa thực hiện thống kê mức độ đạt CĐR của toàn bộ khóa học một cách đồng nhất.

Sau mỗi học kì, Khoa trích xuất được dữ liệu điểm của sinh viên, từ đố thống kê được tỷ lệ sinh viên đạt từng PLO. Dữ liệu này giúp Hội đồng KH Khoa nhận diện được các mảng kiến thức/kỹ năng mà sinh viên còn yếu để kịp thời điều chỉnh phương pháp giảng dạy cũng như cập nhật ĐCCT HP trong các năm học tiếp theo. Thêm vào đó, dữ liệu điểm từ các bài đánh giá của các HP cốt lõi đóng vai trò trực tiếp để định lượng mức độ đạt PLO của NH. Từ kết quả đo lường này không chỉ để lưu hồ sơ mà còn được dùng để đối thoại với NH. GV phản hồi với NH về những kỹ năng họ thiếu hụt so với CĐR cần thiết của một Kỹ sư CNTT. Điều này tạo sự yên tâm và tin tưởng cho NH, đồng thời khẳng định uy tín của Nhà trường trong việc cam kết chất lượng CĐR thực tế với xã hội và doanh nghiệp.  [H4.04.05.02]; [H4.04.05.01].

Trường ĐH Mỏ - Địa chất sử dụng phần mềm quản lý đào tạo để tổng hợp dữ liệu học tập [Phần mềm Anh Quân]. Tất cả các phương thức đào tạo đều sử dụng chung một hệ thống phần mềm quản lý điểm. Kết quả đánh giá từ các bài tập, bài thi trên máy được hệ thống trích xuất thành các dữ liệu trực quan dễ quản lý và theo dõi.  Cuối mỗi khóa học hoặc chu kỳ đánh giá, Khoa thực hiện phân tích dữ liệu để xác định tỷ lệ NH đạt mức năng lực theo yêu cầu của CĐR của CTĐT. Việc tổng hợp kết quả để đánh giá PLOs của NH CTĐT ngành CNTT được thực hiện theo cùng một quy trình kỹ thuật, đảm bảo không có sự phân biệt về chất lượng đầu ra giữa các hình thức đào tạo khác nhau [H4.04.05.02]; [H4.04.05.01].

b) Điểm mạnh

CTĐT ngành CNTT đã triển khai đa dạng các phương pháp kiểm tra – đánh giá gắn với CĐR học phần (CLO); các học phần đã xây dựng bảng tiêu chí đánh giá (Rubrics) và thang điểm chi tiết cho các hình thức đánh giá. Hệ thống đánh giá có tính kết nối chặt chẽ: từ câu hỏi thi/bài tập --> CLO --> PI --> PLO giúp đo lường chính xác chất lượng đào tạo bằng dữ liệu thực. Dữ liệu kết quả học tập của NH được quản lý trên hệ thống phần mềm Anh Quân, tạo điều kiện theo dõi và phân tích kết quả học tập phục vụ đánh giá mức độ đạt CĐR của CTĐT. Ứng dụng công nghệ vào đánh giá giúp các con số đo lường có độ tin cậy tuyệt đối, loại bỏ sai số do người chấm. Phương pháp đánh giá bám sát thực thế ngành CNTT, đo lường được cả kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng triển khai dự án thực tế.

c) Điểm tồn tại

Việc kết xuất báo cáo thống kê mức độ đạt PLO tự động từ hệ thống đào tạo đôi khi còn gặp khó khăn do dữ liệu lớn, cần có sự phối hợp xử lý thủ công của GV.

Bên cạnh đó, sự tham gia của NSDLĐ trong việc đánh giá mức độ đạt CĐR của NH ở một số học phần thực tập, đồ án/đồ án còn hạn chế và chưa được lượng hóa thông qua các tiêu chí đánh giá chuẩn hóa.

d) Kế hoạch hành động

TT

Mục tiêu

Nội dung

Đơn vị, người thực hiện

Thời gian thực hiện

1

Khắc phục tồn tại

Nâng cấp tiêu chí đo lường CĐR trên hệ thống quản lý đào tạo Anh Quân nhằm tự động trích xuất và tổng hợp dữ liệu mức độ đạt CĐR CTĐT (PLO) từ kết quả đánh giá các học phần.

Phòng ĐTĐH, Khoa CNTT

Từ năm học 2026-2027

Tăng cường sự tham gia của NSDLĐ trong đánh giá các học phần thực tập, đồ án/đồ án thông qua việc áp dụng bảng tiêu chí đánh giá (Rubrics) thống nhất để lượng hóa mức độ đạt CĐR của NH.

Phòng ĐTĐH, Khoa CNTT

Từ năm học 2026-2027

2

Phát huy điểm mạnh

Tổ chức tập huấn cho GV về thiết kế phương pháp đánh giá và công cụ đo lường CĐR theo hướng tiếp cận năng lực; tiếp tục rà soát, cập nhật Rubrics và thang điểm chi tiết cho các học phần trong CTĐT.

Phòng ĐTĐH, Khoa CNTT

Từ năm học 2026-2027

đ) Tự đánh giá: Tự đánh giá tiêu chí Đạt (Đ).

Minh chứng (0)

Chưa gắn minh chứng.