Tiêu chí 4.1. Các phương pháp đánh giá kết quả học tập của người học đa dạng, tương thích với chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.
Yêu cầu của tiêu chí
Nội dung tiêu chí
a) Mô tả hiện trạng
* Có quy định/quy trình hướng dẫn việc thiết kế các phương pháp đánh giá kết quả học tập của NH tương thích với CĐR của CTĐT. GV có năng lực lựa chọn, triển khai các phương pháp đánh giá kết quả học tập tương thích với CĐR.
Trường ĐH Mỏ - Địa chất đã ban hành các quy định và hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của NH nhằm đảm bảo các phương pháp đánh giá được thiết kế phù hợp với CĐR của CTĐT và học phần. Hệ thống ĐCCT của ngành CNTT được thiết kế theo nguyên tắc "Thiết kế ngược", bắt đầu từ các PLO của chương trình để xác định mục tiêu môn học và chuẩn đầu ra học phần (CLO). Mỗi học phần đều xây dựng ma trận tương quan để đảm bảo rằng mọi phương pháp đánh giá như bài tập trên lớp, dự án, bài tập lớn, ... đến thi cuối kỳ đều trực tiếp đo lường mức độ đạt được của các CLO, từ đó đóng góp vào việc hoàn thành PLO tổng thể của toàn CTĐT. Các quy định này được thể hiện trong Quy chế đào tạo trình độ đại học theo phương thức tín chỉ, Quy trình tổ chức thi và Quy định công tác đánh giá học phần của Trường. Các văn bản này hướng dẫn việc lựa chọn, thiết kế và triển khai các phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu học tập, loại CĐR và hình thức tổ chức giảng dạy của học phần [H02.02.06.03]; [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]
Ngành CNTT kết hợp chặt chẽ giữa đánh giá lý thuyết và đánh giá sản phẩm thực tế. Các phương pháp đánh giá được thiết kế đặc thù như: chấm code trực tiếp trên hệ thống, đánh giá hiệu năng thuật toán, trình bày dự án (Project-based Learning), và kiểm tra năng lực lập trình qua các bài tập lớn (BTL), kỹ năng tư duy phản biện và kỹ năng làm việc theo nhóm. Đánh giá quá trình bao gồm các hình thức như: đánh giá chuyên cần, bài tập nhóm, thuyết trình, bài kiểm tra tự luận, bài kiểm tra trắc nghiệm, bài tập lớn, tiểu luận, đánh giá thực hành trong phòng thí nghiệm, đánh giá thông qua hoạt động kiến tập hoặc đi thực tế tại cơ sở. Đánh giá kết thúc học phần được thực hiện thông qua các hình thức như thi tự luận, thi trắc nghiệm, thi vấn đáp, thi thực hành hoặc bài tập lớn tùy theo đặc thù của từng học phần. Đối với giai đoạn cuối khóa, NH được đánh giá thông qua học phần thực tập tốt nghiệp và đồ án tốt nghiệp nhằm đo lường khả năng vận dụng kiến thức và kỹ năng vào khả năng khảo sát, phân tích, thiết kế, triển khai và vận hành (C-D-I-O) các hệ thống phần mềm, hạ tầng mạng hoặc các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI/ML) trong môi trường thực tế trong lĩnh vực CNTT [H2.02.04.04]; [H02.02.06.03]; [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]
Trường cũng đã quy định về tổ chức thực hiện và bảo vệ đồ án tốt nghiệp đối với NH trình độ đại học. Quá trình chấm đồ án tốt nghiệp được thực hiện thông qua hội đồng chấm đồ án tốt nghiệp. GV được phân công hướng dẫn đồ án tốt nghiệp có trách nhiệm thực hiện việc hướng dẫn, đánh giá và nhận xét NH làm đồ án tốt nghiệp. NH sau khi trình bày tóm tắt đồ án tốt nghiệp, người phản biện đọc bản nhận xét đồ án tốt nghiệp và cùng các thành viên khác của Hội đồng nêu câu hỏi cho NH. Việc đánh giá kết quả được thực hiện dựa theo phiếu chấm đồ án tốt nghiệp với rubrics được mô tả trong chương trình đào tạo ngành CNTT. Nội dung phiếu chấm được đánh giá qua các nhóm tiêu chí: Chất lượng đồ án gồm có: hình thức trình bày, nội dung đồ án, chất lượng đồ án; trình độ và kiến thức của sinh viên gồm có: trình bày đồ án và trả lời câu hỏi. [H02.02.06.03]; [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]. NH tốt nghiệp ra trường ngành CNTT cần đạt được các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm theo CĐR quy định tại Quyết định ban hành CTĐT ngành CNTT [H4.04.01.03]. Ngoài ra, NH cần đạt được CĐR về kỹ năng ngoại ngữ và tin học được Trường quy định [H4.04.01.04]; [H4.04.01.05].
Trong quá trình rà soát, điều chỉnh CTĐT, CĐR của CTĐT ngành CNTT được xây dựng dựa định hướng phát triển năng lực NH, qua đó thiết kế các phương pháp đánh giá tương thích nhằm đo lường, đánh giá được CĐR của NH với hướng dẫn thiết kế thiết kế rubric và phổ điểm đánh giá các học phần giảng dạy tại Trường [H4.04.01.03]; [H2.02.04.04]. Để đảm bảo quá trình thực hiện công tác đánh giá KQHT của NH được thiết kế phù hợp với CĐR, Trường đã ban hành các quy định rõ ràng về việc đánh giá KQHT của NH, và được điều chỉnh cập nhật thường xuyên phù hợp với sự đổi mới trong dạy học. Dựa vào các quy định đó, các tài liệu hướng dẫn việc thiết kế các phương pháp và công cụ kiểm tra và đánh giá tương ứng với mức độ đạt được CĐR được ban hành và áp dụng. Trong đó hướng dẫn cụ thể việc thiết kế phương pháp kiểm tra, đánh giá KQHT của NH. Việc thiết kế và thực hiện kiểm tra, đánh giá KQHT của NH bảo đảm sự kết nối giữa đánh giá KQHT NH với các phương pháp dạy - học và mức độ đạt CĐR của học phần [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]; [H4.04.01.06]; [H4.04.01.07]; [H4.04.01.08]; [H4.04.01.09].
Việc thiết kế các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của NH được thực hiện trên cơ sở CĐR của CTĐT và CĐR của học phần. Trong mỗi ĐCCTHP được chỉnh sửa năm 2026, GV xác định rõ các CĐR học phần tương thích với CĐR của CTĐT, thiết kế và lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp nhằm đo lường mức độ đạt được của NH đối với từng CĐR. Các phương pháp đánh giá được thiết kế theo các cấp độ nhận thức của người học thông qua 4 thành phần chính IRMA (I – Introduction (Giới thiệu); R - Reinforcement (Củng cố/Tăng cường); M – Matery (Thành thạo/Tinh thông; A – Assessment (Đánh giá/Kiểm tra) nhằm đánh giá các nhóm CĐR về kiến thức, kỹ năng và năng lực tự chủ, trách nhiệm. Mối liên hệ giữa CĐR học phần, phương pháp đánh giá và các hoạt động học tập được thể hiện rõ trong ĐCCTHP và ma trận đánh giá của từng học phần. GV áp dụng các hình thức đánh giá đa năng lực nhằm đáp ứng các PLO cụ thể như:
- Đánh giá năng lực kỹ thuật (PLO1, PLO2, PLO3): Thông qua các bài thực hành, bài thi trên máy tính, kiểm tra khả năng coding của NH và xử lý lỗi hệ thống
- Đánh giá năng lực cá nhân và xã hội (PLO3, PLO5): Thông qua hình thức làm việc nhóm trong các học phần như đồ án chuyên ngành, yêu cầu sinh viên phải báo cáo tiến độ, trình bày giải pháp kỹ thuật và phối hợp quản lý dự án qua các công cụ
[H2.02.04.04]; [H4.04.01.08].
Trong CTĐT ngành CNTT, các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của NH được thiết kế đa dạng và kết hợp giữa đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết [H4.04.01.10]; [H2.02.04.04]. Đánh giá quá trình bao gồm các hình thức như: đánh giá chuyên cần, bài tập nhóm, thuyết trình, bài kiểm tra tự luận hoặc trắc nghiệm, bài tập lớn, tiểu luận, đánh giá thực hành trong phòng thí nghiệm và đánh giá thông qua hoạt động kiến tập hoặc đi thực tế tại cơ sở. Các phương pháp đánh giá không chỉ dừng lại ở kiểm tra kiến thức mà được thiết kế để hiện thực hóa mục tiêu môn học. Ví dụ: với các môn cốt lõi như "Cấu trúc dữ liệu và giải thuật" hay "Lập trình hướng đối tượng", mục tiêu phát triển tư duy logic được cụ thể hóa bằng các bài kiểm tra trên máy tính, bài thực hành trực tuyến. Điều này giúp đánh gái chính xác năng lực thực tế của NH so với mục đã đề ra trong ĐCCT HP. Đánh giá kết thúc học phần được thực hiện thông qua các hình thức như thi tự luận, thi trắc nghiệm, thi vấn đáp, thi thực hành hoặc bài tập lớn/dự án cần thuyết trình tùy theo đặc thù của từng học phần. Đối với giai đoạn cuối khóa, NH được đánh giá thông qua học phần thực tập tốt nghiệp và đồ án tốt nghiệp [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.01.04.03].
* Các phương pháp đánh giá kết quả học tập của NH thể hiện sự đa dạng, phù hợp với phương thức đào tạo trong CTĐT.
Kế hoạch rà soát, điều chỉnh và cập nhật CTĐT của Trường được thực hiện theo định kỳ. Dựa vào các quy định hướng dẫn việc thiết kế các phương pháp và công cụ kiểm tra và đánh giá, Trường yêu cầu áp dụng các biểu mẫu quy định chung về biên soạn ĐCCT trong đó phần đánh giá KQHT của NH được thiết kế đảm bảo sự kết nối giữa các phương thức kiểm tra đánh giá xuyên suốt quá trình giảng dạy học phần với yêu cầu đạt các CĐR tương ứng của học phần đó [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.01.04.03].
Theo quy định tại Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT quy định về CĐR của CTĐT trong đó yêu cầu về phương pháp kiểm tra đánh giá phải đo lường, đánh giá được theo các cấp độ tư duy làm căn cứ thiết kế, thực hiện và cải tiến nội dung và phương pháp giảng dạy; kiểm tra, đánh giá KQHT và cấp văn bằng cho NH. Trên cơ sở đó, Trường đã tiến hành rà soát điều chỉnh CĐR của CTĐT theo nguyên tắc SMART, tức là CĐR phải cụ thể, phải đo lường được, có thể đạt được, có bằng chứng để thu thập, có tính khả thi và CĐR phải trong khuôn khổ thời gian của học phần/ CTĐT. Theo đó, sau khi rà soát và ban hành cập nhật, CĐR của CTĐT ngành CNTT năm 2025 được xác định theo từng CĐR và rõ ràng với các chỉ số đánh giá [H2.02.04.03]. Việc thiết kế các phương pháp kiểm tra đánh giá KQHT đa dạng, phù hợp để đạt được các CĐR đã được thực hiện ngay từ khâu xây dựng CTĐT ngành CNTT qua các phiên bản, được thể hiện cụ thể trong từng ĐCCTHP [H2.02.04.04], [H2.02.04.03]. Khi xây dựng ĐCCTHP, CĐR học phần được xây dựng theo các CĐR về kiến thức; về kỹ năng; về năng lực tự chủ và trách nhiệm. Việc thiết kế các phương pháp kiểm tra, đánh giá gắn với các học phần bảo đảm đo lường được các CĐR của CTĐT [H2.02.04.04].
Bảng 4.1.1. Ma trận liên kết giữa phương pháp đánh giá và CĐR CTĐT
|
Phương pháp đánh giá |
POL1 |
PLO2 |
PLO3 |
PLO4 |
POL5 |
|
Bài thi tự luận |
x |
x |
|
|
|
|
Bài thi trắc nghiệm |
|
x |
x |
|
x |
|
Thực hành phòng thí nghiệm |
x |
x |
x |
|
|
|
Bài tập lớn/dự án |
|
|
x |
x |
x |
|
Đồ án tốt nghiệp |
x |
x |
x |
x |
x |
Các phương pháp kiểm tra, đánh giá được thiết kế để đo lường các CĐR của học phần trong đánh giá quá trình và đánh giá thi kết thúc học phần. Các phương pháp kiểm tra, đánh giá được xác định trên cơ sở các phương pháp dạy và học, được thiết kế theo phù hợp bảo đảm đo lường được mức độ thực hiện của NH đối với yêu cầu CĐR của học phần. Sau khi thiết kế được các phương pháp kiểm tra, đánh giá KQHT của NH, trong ĐCCTHP của mỗi học phần đều có phần lý giải chi tiết từng bài đánh giá tương ứng với các tiêu chí đánh giá cụ thể để NH dễ dàng lên kế hoạch làm chủ các khối kiến thức, kỹ năng, năng lực mà NH cần có để có thể vượt qua các bài đánh giá này và hoàn thành học phần [H2.02.04.04].
ĐCCTHP từng học phần được xây dựng và xác định các Rubrics/ ma trận đề kiểm tra, đề thi kết thúc học phần gắn với CĐR học phần. Để đo lường mức độ đạt của các CĐR về kiến thức, kỹ năng và năng lực tự chủ và trách nhiệm, các CĐR của học phần đều lượng hóa mức độ đạt của học phần theo các CĐR này. Chẳng hạn đối với học phần có sự vận dụng các văn bản quy phạm pháp luật, mức độ đạt CĐR kiến thức được xác định của học phần là 3/6 theo thang Bloom. Như vậy, CĐR là thước đo yêu cầu NH phải tích luỹ về mặt: Kiến thức (đại cương, kiến thức ngành và kiến thức chuyên ngành), kỹ năng (phân tích tổng hợp, xử lý số liệu, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình, ...), thái độ, khả năng nhận thức để giải quyết các vấn đề trong công việc khi xác định được nghề nghiệp trong tương lai [H2.02.04.04].
Đối với mỗi yêu cầu và CĐR của mỗi học phần thì hình thức thi kết thúc học phần cũng khác nhau. Có học phần đánh giá NH bằng điểm kết thúc học phần (các học phần thực hành), có học phần lấy điểm quá trình với điểm thi kết thúc học phần làm điểm tổng kết học phần (các học phần lý thuyết). Hình thức thi kết thúc học phần cũng đa dạng như: tự luận, thi trắc nghiệm, thực hành, báo cáo… Để đảm bảo hoạt động đánh giá kết quả thi kết thúc học phần của NH được thiết kế phù hợp để đo lường được mức độ đạt CĐR, việc xây dựng đề thi kết thúc học phần được chú trọng để đảm bảo việc thiết kế các phương pháp kiểm tra đánh giá kết thúc học phần đo lường được mức độ đạt CĐR. Các bộ đề thi phải được phản biện về sự phù hợp với CĐR của học phần, phạm vi kiến thức, cấp độ nhận thức, đánh giá về đề thi, đáp án, thang điểm [H02.02.06.03]; [H4.04.01.01]; [H4.04.01.02]; [H4.04.01.03]
* Các phương pháp đánh giá kết quả học tập của NH được phổ biến đến các BLQ, đặc biệt là NH.
Các quy định về đánh giá KQHT của NH được công bố công khai tới NH của Trường đã được công khai trên trên hệ thống phần mềm quản lý đào tạo, website của Trường/Khoa [https://humg.edu.vn/dao-tao/dai-hoc/Pages/van-ban-quy-che.aspx]. Các phương pháp đánh giá kết quả học tập của NH được công bố trong Bản mô tả CTĐT và ĐCCTHP của ngành CNTT trên website của Trường. Thông tin về hình thức đánh giá, tiêu chí đánh giá và tỷ trọng điểm số của từng học phần được công bố rõ ràng để NH có thể dễ dàng tiếp cận và theo dõi. Đồng thời, GV phổ biến và giải thích cụ thể các hình thức đánh giá, tiêu chí đánh giá và tỷ trọng điểm số cho NH ngay từ buổi học đầu tiên của học phần nhằm giúp NH chủ động trong quá trình học tập [H2.02.04.03] [H2.02.04.04].
Khoa CNTT phối hợp cùng phòng ĐTĐH, phòng CTCT SV của Trường, triển khai cho đội ngũ GVCN trong việc thông báo công khai, rõ ràng các thông tin liên quan đến quy định đánh giá KQHT nên KQHT được chuyển đến NH trong thời gian nhanh nhất. Vào đầu mỗi kỳ học, ĐCCTHP các môn được GV công bố và giải thích cho tất cả các NH trên lớp. GV của Khoa KT-CN thực hiện phổ biến các quy định và phương pháp đánh giá kết quả học tập cho NH ngay từ buổi học đầu tiên của mỗi học phần.
b) Điểm mạnh
Các phương pháp đánh giá kết quả học tập của NH trong CTĐT ngành CNTT được thiết kế đa dạng và kết hợp giữa đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết. Việc lựa chọn các phương pháp đánh giá được thực hiện trên cơ sở CĐR của học phần và CTĐT, đồng thời được thể hiện rõ trong ĐCCTHP. Các phương pháp đánh giá và tiêu chí đánh giá được công bố công khai cho NH và được triển khai thống nhất theo các quy định của Trường.
c) Điểm tồn tại
Một số học phần vẫn sử dụng chủ yếu hình thức thi tự luận truyền thống; các phương pháp đánh giá như vấn đáp, đánh giá bài tập lớn/đồ án môn học hoặc trắc nghiệm trực quan chưa được áp dụng rộng rãi.
d) Kế hoạch hành động
|
TT |
Mục tiêu |
Nội dung |
Đơn vị, người thực hiện |
Thời gian thực hiện |
|
1 |
Khắc phục tồn tại |
Tổ chức tập huấn cho GV về thiết kế phương pháp kiểm tra, đánh giá theo CĐR và thang đánh giá IRMA; xây dựng ma trận đề thi và rubric; rà soát ngân hàng câu hỏi và đa dạng hóa các hình thức đánh giá như trắc nghiệm, vấn đáp, đánh giá dự án và đánh giá thực hành. |
Phòng Đảm bảo chất lượng GD, Phòng ĐTĐH, Khoa CNTT |
Từ năm học 2025-2026 |
|
2 |
Phát huy điểm mạnh |
Rà soát và cập nhật ĐCCTHP nhằm đảm bảo các phương pháp đánh giá đa dạng và phù hợp với CĐR; duy trì việc công bố phương pháp đánh giá cho NH và theo dõi hiệu quả của các hình thức đánh giá để cải tiến. |
Khoa CNTT |
Từ năm học 2025-2026 |
đ) Tự đánh giá: Tự đánh giá tiêu chí Đạt (Đ).
Minh chứng (6)
-
H04.01.02H04.01.02 -
H04.01.03H04.01.03 -
H04.01.06H04.01.06 -
H04.01.07H04.01.07 -
H04.01.08H04.01.08 -
H04.01.09H04.01.09