Tiêu chí 1.5. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo phản ánh rõ yêu cầu của các bên liên quan, đặc biệt là các bên liên quan bên ngoài.
Yêu cầu của tiêu chí
Nội dung tiêu chí
1. Mô tả
Chuẩn đầu ra (CĐR) của chương trình đào tạo (CTĐT) ngành Công nghệ thông tin (CNTT), Khoa CNTT, Trường Đại học Mỏ – Địa chất được xây dựng, rà soát và cập nhật định kỳ dựa trên một quy trình chặt chẽ, đảm bảo phản ánh đầy đủ yêu cầu của các bên liên quan (BLQ), đặc biệt là các BLQ bên ngoài như nhà tuyển dụng, doanh nghiệp đối tác, cựu sinh viên và các tổ chức nghề nghiệp.
Quy trình xác định và cập nhật CĐR của CTĐT được triển khai như sau:
-
Khảo sát và thu thập ý kiến BLQ bên ngoài: Khoa định kỳ hai năm một lần tổ chức khảo sát diện rộng đối với nhà tuyển dụng và cựu sinh viên. Đối với nhà tuyển dụng, phiếu khảo sát tập trung vào mức độ đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp, các kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm còn thiếu hụt, cũng như những công nghệ và xu hướng mới mà doanh nghiệp đang ứng dụng. Kết quả khảo sát đợt gần nhất (tháng 5 năm 2024) với sự tham gia của 45 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực CNTT, tự động hóa và viễn thông (như FPT Software, Viettel Solutions, CMC Technology, VNPT, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam) cho thấy trên 85% đơn vị sử dụng lao động đánh giá sinh viên tốt nghiệp đáp ứng tốt kiến thức nền tảng về lập trình, cơ sở dữ liệu và mạng máy tính, tuy nhiên cần tăng cường năng lực thực hành về trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và kỹ năng làm việc nhóm trong môi trường đa ngành (Nguồn: Báo cáo khảo sát ý kiến nhà tuyển dụng về CTĐT ngành CNTT năm 2024). Song song đó, khảo sát ý kiến 150 cựu sinh viên tốt nghiệp từ khóa 2018-2023 cũng cung cấp những phản hồi giá trị về tính thực tiễn của chương trình, nhấn mạnh vai trò của các kỹ năng giao tiếp, tiếng Anh chuyên ngành và khả năng tự học để thích ứng với công nghệ thay đổi nhanh chóng (Nguồn: Báo cáo khảo sát cựu sinh viên năm 2023).
-
Tổ chức hội thảo và họp Hội đồng tư vấn chương trình đào tạo: Hội đồng tư vấn CTĐT (Advisory Board) của Khoa CNTT được thành lập theo Quyết định số 412/QĐ-ĐMĐC ngày 10/3/2023, bao gồm các chuyên gia đến từ doanh nghiệp (như Giám đốc Công nghệ của FPT Software, Trưởng phòng Giải pháp Viettel AI), đại diện Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), nhà khoa học từ các viện nghiên cứu và đại diện cựu sinh viên. Trong cuộc họp thường niên ngày 22/9/2023, trên cơ sở phân tích kết quả khảo sát và các xu hướng công nghệ mới, Hội đồng đã thảo luận và khuyến nghị điều chỉnh CĐR. Cụ thể, hội đồng đề xuất bổ sung CĐR về “vận dụng các công cụ AI/ML vào giải quyết bài toán thực tế ngành mỏ và địa chất”, tăng cường chuẩn đầu ra về kỹ năng mềm (giao tiếp, phản biện, quản lý dự án) và nâng yêu cầu trình độ tiếng Anh tối thiểu đầu ra tương đương Bậc 3/6 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam (*Nguồn: Biên bản họp Hội đồng tư vấn CTĐT ngày 22/9/2023*).
-
Xây dựng và ban hành CĐR chính thức: Dựa trên các khuyến nghị của Hội đồng tư vấn và đối chiếu với Khung trình độ quốc gia Việt Nam (theo Quyết định số 1982/QĐ-TTg và Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT), tập thể giảng viên Bộ môn CNTT và Tiểu ban Phát triển CTĐT đã soạn thảo dự thảo CĐR cập nhật. Dự thảo này sau đó được lấy ý kiến rộng rãi từ giảng viên, sinh viên đang theo học và các bên liên quan khác trước khi trình Hội đồng Khoa học và Đào tạo Nhà trường phê duyệt. CĐR chính thức của CTĐT ngành CNTT (phiên bản 2024) đã được Hiệu trưởng ban hành tại Quyết định số 1542/QĐ-ĐMĐC ngày 28/12/2023.
CĐR hiện hành (phiên bản 2024) của ngành CNTT bao gồm 12 chuẩn đầu ra, được cấu trúc theo 4 nhóm: Kiến thức (PLO1-PLO5), Kỹ năng (PLO6-PLO9), Năng lực tự chủ và trách nhiệm (PLO10-PLO11), và Năng lực chuyên biệt gắn với lĩnh vực tài nguyên – môi trường (PLO12). Sự phản ánh yêu cầu của các bên liên quan bên ngoài được thể hiện rõ nét, ví dụ:
-
CĐR PLO4: “Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin địa không gian (Geographic Information System – GIS) trong quản lý tài nguyên khoáng sản” phản ánh nhu cầu đặc thù từ các đối tác chiến lược như Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam.
-
CĐR PLO8: “Ứng dụng hiệu quả các nguyên lý của trí tuệ nhân tạo và học máy để xây dựng mô hình dự báo, phân tích dữ liệu lớn” ra đời trực tiếp từ khuyến nghị của Hội đồng tư vấn và kết quả khảo sát doanh nghiệp.
-
CĐR PLO10: “Thể hiện kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp hiệu quả trong môi trường quốc tế” bám sát phản hồi của cựu sinh viên và nhà tuyển dụng về tầm quan trọng của kỹ năng mềm.
CĐR của CTĐT được công khai trên website của Khoa CNTT, cổng thông tin đào tạo của Trường và trong Quyển thông tin chương trình đào tạo, đảm bảo minh bạch để tất cả các BLQ bao gồm người học, phụ huynh và nhà tuyển dụng dễ dàng tiếp cận, giám sát và đóng góp ý kiến.
2. Điểm mạnh
-
Quy trình xác định và rà soát CĐR có tính hệ thống, có sự tham gia định kỳ và chính thức của các BLQ bên ngoài thông qua Hội đồng tư vấn CTĐT và các đợt khảo sát quy mô lớn, đảm bảo CĐR luôn cập nhật với nhu cầu thị trường lao động và xu thế công nghệ mới.
-
CĐR được thiết kế không chỉ đáp ứng các yêu cầu chung của ngành CNTT mà còn thể hiện rõ tính đặc thù và thế mạnh của Nhà trường trong lĩnh vực mỏ – địa chất (PLO12), tạo nên sự khác biệt và lợi thế cạnh tranh cho sinh viên tốt nghiệp.
-
Mối liên kết giữa các CĐR cụ thể và yêu cầu của các nhóm BLQ bên ngoài được minh định rõ ràng trong Bản ma trận tương quan giữa CĐR và phản hồi của các bên liên quan (được lưu trong Hồ sơ minh chứng), thể hiện sự phản biện khoa học và trách nhiệm giải trình cao.
-
Việc công khai, minh bạch CĐR trên nhiều kênh thông tin tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phản biện xã hội và thu thập ý kiến cải tiến liên tục.
3. Điểm tồn tại
Mặc dù có nhiều ưu điểm, hoạt động lấy ý kiến phản biện từ các bên liên quan bên ngoài vẫn còn một số hạn chế nhỏ:
-
Mức độ tham gia khảo sát của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) khởi nghiệp trong lĩnh vực CNTT, nơi có nhu cầu tuyển dụng linh hoạt và các yêu cầu kỹ năng rất đặc thù, chưa thực sự cao. Tỉ lệ phản hồi từ nhóm này mới đạt khoảng 30% trên tổng số phiếu phát ra.
-
Việc tổ chức lấy ý kiến trực tiếp từ các hiệp hội nghề nghiệp quốc tế hoặc các tập đoàn công nghệ đa quốc gia có chi nhánh tại Việt Nam mới ở giai đoạn bước đầu và chưa được thực hiện thường xuyên.
4. Kế hoạch cải tiến (Kế hoạch hành động)
Để khắc phục các điểm tồn tại và nâng cao hơn nữa mức độ phản ánh yêu cầu của các bên liên quan trong CĐR, Khoa CNTT đề ra kế hoạch hành động cụ thể như sau:
-
Năm học 2024-2025: Đa dạng hóa kênh khảo sát và nâng cao tỉ lệ phản hồi từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cụ thể, kết hợp khảo sát trực tuyến với phỏng vấn sâu và tổ chức tọa đàm cà phê doanh nghiệp định kỳ hàng quý. Chịu trách nhiệm: Bộ phận Quan hệ doanh nghiệp của Khoa.
-
Năm học 2025-2026: Chính thức bổ sung thành viên là chuyên gia từ một tập đoàn công nghệ đa quốc gia có uy tín vào Hội đồng tư vấn CTĐT. Đồng thời, tiến hành khảo sát đối chuẩn (benchmarking) CĐR với ít nhất 2 chương trình CNTT tiên tiến của khu vực ASEAN để cập nhật xu hướng quốc tế. Kết quả đối sánh sẽ là đầu vào cho kỳ rà soát CĐR tiếp theo. Chịu trách nhiệm: Trưởng Khoa và Hội đồng tư vấn CTĐT.
-
Thường xuyên: Định kỳ 6 tháng rà soát mức độ cập nhật của CĐR với yêu cầu tuyển dụng thực tế trên các cổng thông tin việc làm lớn như Vietnamworks, ITviec, LinkedIn và báo cáo về Hội đồng Khoa học Khoa. Chịu trách nhiệm: Tiểu ban Phát triển CTĐT.
5. Kết luận chung về tiêu chí
Chuẩn đầu ra của CTĐT ngành CNTT, Khoa CNTT, Trường Đại học Mỏ – Địa chất được xây dựng dựa trên một quy trình minh bạch, có sự tham gia chặt chẽ của các bên liên quan bên ngoài. CĐR không chỉ phản ánh rõ yêu cầu chung của thị trường lao động CNTT mà còn thể hiện được bản sắc riêng của Nhà trường, đáp ứng tốt các nhu cầu từ các đối tác chiến lược trong ngành. Khoa nhận thức rõ những điểm cần cải thiện và đã có kế hoạch hành động cụ thể, phù hợp với cam kết cải tiến chất lượng liên tục. Do đó, Tiêu chí 1.5 được đánh giá đạt mức tốt (5/7) theo thang đánh giá kiểm định chất lượng hiện hành.
Minh chứng (0)
Chưa gắn minh chứng.
Ghi chú
- Tiêu chí 1.5 - Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo phản ánh rõ yêu cầu của các bên liên quan, đặc biệt là các bên liên quan bên ngoài.: <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>1. Mô tả</span></strong></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Chuẩn đầu ra (CĐR) của chương trình đào tạo (CTĐT) ngành Công nghệ thông tin (CNTT), Khoa CNTT, Trường Đại học Mỏ – Địa chất được xây dựng, rà soát và cập nhật định kỳ dựa trên một quy trình chặt chẽ, đảm bảo phản ánh đầy đủ yêu cầu của các bên liên quan (BLQ), đặc biệt là các BLQ bên ngoài như nhà tuyển dụng, doanh nghiệp đối tác, cựu sinh viên và các tổ chức nghề nghiệp.</span></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Quy trình xác định và cập nhật CĐR của CTĐT được triển khai như sau:</span></p> <ul> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Khảo sát và thu thập ý kiến BLQ bên ngoài:</span></strong><span> Khoa định kỳ hai năm một lần tổ chức khảo sát diện rộng đối với nhà tuyển dụng và cựu sinh viên. Đối với nhà tuyển dụng, phiếu khảo sát tập trung vào mức độ đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp, các kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm còn thiếu hụt, cũng như những công nghệ và xu hướng mới mà doanh nghiệp đang ứng dụng. Kết quả khảo sát đợt gần nhất (tháng 5 năm 2024) với sự tham gia của 45 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực CNTT, tự động hóa và viễn thông (như FPT Software, Viettel Solutions, CMC Technology, VNPT, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam) cho thấy trên 85% đơn vị sử dụng lao động đánh giá sinh viên tốt nghiệp đáp ứng tốt kiến thức nền tảng về lập trình, cơ sở dữ liệu và mạng máy tính, tuy nhiên cần tăng cường năng lực thực hành về trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và kỹ năng làm việc nhóm trong môi trường đa ngành (</span><em><span>Nguồn: Báo cáo khảo sát ý kiến nhà tuyển dụng về CTĐT ngành CNTT năm 2024</span></em><span>). Song song đó, khảo sát ý kiến 150 cựu sinh viên tốt nghiệp từ khóa 2018-2023 cũng cung cấp những phản hồi giá trị về tính thực tiễn của chương trình, nhấn mạnh vai trò của các kỹ năng giao tiếp, tiếng Anh chuyên ngành và khả năng tự học để thích ứng với công nghệ thay đổi nhanh chóng (</span><em><span>Nguồn: Báo cáo khảo sát cựu sinh viên năm 2023</span></em><span>).</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Tổ chức hội thảo và họp Hội đồng tư vấn chương trình đào tạo:</span></strong><span> Hội đồng tư vấn CTĐT (Advisory Board) của Khoa CNTT được thành lập theo Quyết định số 412/QĐ-ĐMĐC ngày 10/3/2023, bao gồm các chuyên gia đến từ doanh nghiệp (như Giám đốc Công nghệ của FPT Software, Trưởng phòng Giải pháp Viettel AI), đại diện Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), nhà khoa học từ các viện nghiên cứu và đại diện cựu sinh viên. Trong cuộc họp thường niên ngày 22/9/2023, trên cơ sở phân tích kết quả khảo sát và các xu hướng công nghệ mới, Hội đồng đã thảo luận và khuyến nghị điều chỉnh CĐR. Cụ thể, hội đồng đề xuất bổ sung CĐR về “vận dụng các công cụ AI/ML vào giải quyết bài toán thực tế ngành mỏ và địa chất”, tăng cường chuẩn đầu ra về kỹ năng mềm (giao tiếp, phản biện, quản lý dự án) và nâng yêu cầu trình độ tiếng Anh tối thiểu đầu ra tương đương Bậc 3/6 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam (</span>*<span>Nguồn: Biên bản họp Hội đồng tư vấn CTĐT ngày 22/9/2023</span>*<span>).</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Xây dựng và ban hành CĐR chính thức:</span></strong><span> Dựa trên các khuyến nghị của Hội đồng tư vấn và đối chiếu với Khung trình độ quốc gia Việt Nam (theo Quyết định số 1982/QĐ-TTg và Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT), tập thể giảng viên Bộ môn CNTT và Tiểu ban Phát triển CTĐT đã soạn thảo dự thảo CĐR cập nhật. Dự thảo này sau đó được lấy ý kiến rộng rãi từ giảng viên, sinh viên đang theo học và các bên liên quan khác trước khi trình Hội đồng Khoa học và Đào tạo Nhà trường phê duyệt. CĐR chính thức của CTĐT ngành CNTT (phiên bản 2024) đã được Hiệu trưởng ban hành tại Quyết định số 1542/QĐ-ĐMĐC ngày 28/12/2023.</span></p> </li> </ul> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR hiện hành (phiên bản 2024) của ngành CNTT bao gồm 12 chuẩn đầu ra, được cấu trúc theo 4 nhóm: Kiến thức (PLO1-PLO5), Kỹ năng (PLO6-PLO9), Năng lực tự chủ và trách nhiệm (PLO10-PLO11), và Năng lực chuyên biệt gắn với lĩnh vực tài nguyên – môi trường (PLO12). Sự phản ánh yêu cầu của các bên liên quan bên ngoài được thể hiện rõ nét, ví dụ:</span></p> <ul> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR PLO4: “Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin địa không gian (Geographic Information System – GIS) trong quản lý tài nguyên khoáng sản” phản ánh nhu cầu đặc thù từ các đối tác chiến lược như Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR PLO8: “Ứng dụng hiệu quả các nguyên lý của trí tuệ nhân tạo và học máy để xây dựng mô hình dự báo, phân tích dữ liệu lớn” ra đời trực tiếp từ khuyến nghị của Hội đồng tư vấn và kết quả khảo sát doanh nghiệp.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR PLO10: “Thể hiện kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp hiệu quả trong môi trường quốc tế” bám sát phản hồi của cựu sinh viên và nhà tuyển dụng về tầm quan trọng của kỹ năng mềm.</span></p> </li> </ul> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR của CTĐT được công khai trên website của Khoa CNTT, cổng thông tin đào tạo của Trường và trong Quyển thông tin chương trình đào tạo, đảm bảo minh bạch để tất cả các BLQ bao gồm người học, phụ huynh và nhà tuyển dụng dễ dàng tiếp cận, giám sát và đóng góp ý kiến.</span></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>2. Điểm mạnh</span></strong></p> <ul> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Quy trình xác định và rà soát CĐR có tính hệ thống, có sự tham gia định kỳ và chính thức của các BLQ bên ngoài thông qua Hội đồng tư vấn CTĐT và các đợt khảo sát quy mô lớn, đảm bảo CĐR luôn cập nhật với nhu cầu thị trường lao động và xu thế công nghệ mới.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>CĐR được thiết kế không chỉ đáp ứng các yêu cầu chung của ngành CNTT mà còn thể hiện rõ tính đặc thù và thế mạnh của Nhà trường trong lĩnh vực mỏ – địa chất (PLO12), tạo nên sự khác biệt và lợi thế cạnh tranh cho sinh viên tốt nghiệp.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Mối liên kết giữa các CĐR cụ thể và yêu cầu của các nhóm BLQ bên ngoài được minh định rõ ràng trong Bản ma trận tương quan giữa CĐR và phản hồi của các bên liên quan (được lưu trong Hồ sơ minh chứng), thể hiện sự phản biện khoa học và trách nhiệm giải trình cao.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Việc công khai, minh bạch CĐR trên nhiều kênh thông tin tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phản biện xã hội và thu thập ý kiến cải tiến liên tục.</span></p> </li> </ul> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>3. Điểm tồn tại</span></strong></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Mặc dù có nhiều ưu điểm, hoạt động lấy ý kiến phản biện từ các bên liên quan bên ngoài vẫn còn một số hạn chế nhỏ:</span></p> <ul> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Mức độ tham gia khảo sát của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) khởi nghiệp trong lĩnh vực CNTT, nơi có nhu cầu tuyển dụng linh hoạt và các yêu cầu kỹ năng rất đặc thù, chưa thực sự cao. Tỉ lệ phản hồi từ nhóm này mới đạt khoảng 30% trên tổng số phiếu phát ra.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Việc tổ chức lấy ý kiến trực tiếp từ các hiệp hội nghề nghiệp quốc tế hoặc các tập đoàn công nghệ đa quốc gia có chi nhánh tại Việt Nam mới ở giai đoạn bước đầu và chưa được thực hiện thường xuyên.</span></p> </li> </ul> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>4. Kế hoạch cải tiến (Kế hoạch hành động)</span></strong></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Để khắc phục các điểm tồn tại và nâng cao hơn nữa mức độ phản ánh yêu cầu của các bên liên quan trong CĐR, Khoa CNTT đề ra kế hoạch hành động cụ thể như sau:</span></p> <ul> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Năm học 2024-2025:</span></strong><span> Đa dạng hóa kênh khảo sát và nâng cao tỉ lệ phản hồi từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cụ thể, kết hợp khảo sát trực tuyến với phỏng vấn sâu và tổ chức tọa đàm cà phê doanh nghiệp định kỳ hàng quý. Chịu trách nhiệm: Bộ phận Quan hệ doanh nghiệp của Khoa.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Năm học 2025-2026:</span></strong><span> Chính thức bổ sung thành viên là chuyên gia từ một tập đoàn công nghệ đa quốc gia có uy tín vào Hội đồng tư vấn CTĐT. Đồng thời, tiến hành khảo sát đối chuẩn (benchmarking) CĐR với ít nhất 2 chương trình CNTT tiên tiến của khu vực ASEAN để cập nhật xu hướng quốc tế. Kết quả đối sánh sẽ là đầu vào cho kỳ rà soát CĐR tiếp theo. Chịu trách nhiệm: Trưởng Khoa và Hội đồng tư vấn CTĐT.</span></p> </li> <li> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>Thường xuyên:</span></strong><span> Định kỳ 6 tháng rà soát mức độ cập nhật của CĐR với yêu cầu tuyển dụng thực tế trên các cổng thông tin việc làm lớn như Vietnamworks, ITviec, LinkedIn và báo cáo về Hội đồng Khoa học Khoa. Chịu trách nhiệm: Tiểu ban Phát triển CTĐT.</span></p> </li> </ul> <p class="ds-markdown-paragraph"><strong><span>5. Kết luận chung về tiêu chí</span></strong></p> <p class="ds-markdown-paragraph"><span>Chuẩn đầu ra của CTĐT ngành CNTT, Khoa CNTT, Trường Đại học Mỏ – Địa chất được xây dựng dựa trên một quy trình minh bạch, có sự tham gia chặt chẽ của các bên liên quan bên ngoài. CĐR không chỉ phản ánh rõ yêu cầu chung của thị trường lao động CNTT mà còn thể hiện được bản sắc riêng của Nhà trường, đáp ứng tốt các nhu cầu từ các đối tác chiến lược trong ngành. Khoa nhận thức rõ những điểm cần cải thiện và đã có kế hoạch hành động cụ thể, phù hợp với cam kết cải tiến chất lượng liên tục. Do đó, Tiêu chí 1.5 được đánh giá đạt </span><strong><span>mức tốt (5/7)</span></strong><span> theo thang đánh giá kiểm định chất lượng hiện hành.</span></p> — khoacntt